GÜNDEMDE

DÜNYADAN TEKNOLOJİ HABERLERİ

→
Finansal mutabakatta yapay zekâ: anomali tespitini muhasebe kuralından ayırmak
Yapay Zekâ · 2020
Yapay Zekâ2020

Finansal mutabakatta yapay zekâ: anomali tespitini muhasebe kuralından ayırmak

Makine öğrenmesi şüpheli kayıtları önceliklendirebilir; fakat bakiye eşitliği, onay yetkisi ve denetim izi gibi muhasebe kurallarının yerini alamaz.

Yazılımcının GünlüğüYayımlanma: 16 Kas 20263 dk okuma

Önce deterministik kontrol

Finansal mutabakatta her işlem için hesap dönemi, para birimi, kaynak kayıt kimliği ve tutar eşleşmesi kontrol edilmelidir. Toplam borç/alacak farkının sıfır olmaması açık bir iş kuralı ihlalidir; bunun için tahmin modeline ihtiyaç yoktur. Model, yalnız bu temel kontrollerden geçen ama davranışı sıra dışı olan kayıtları inceleme sırasına sokmak için kullanılabilir.

Anomali modeli neyi görür?

Örneğin aynı satıcının geçmiş işlem tutarlarına göre çok yüksek bir ödeme, olağandışı işlem saati veya kısa aralıkta tekrarlanan fatura kimlikleri modele özellik olabilir. Eğitim veri kümesinde kesin olarak neyin hatalı sayıldığı belirtilmeli; modelin ürettiği skor mahkeme kararı veya kesin muhasebe hükmü gibi sunulmamalıdır. Kişisel veriler yalnız gerekli alanlarla sınırlandırılmalıdır.

Yanlış pozitifler ve veri sızıntısı

Büyük ama gerçek bir ödemenin şüpheli işaretlenmesi yanlış pozitiftir; sahte bir işlemin kaçırılması yanlış negatiftir. Her iki durumun operasyon maliyeti farklıdır. Zaman bazlı eğitim/test ayrımı yapın, inceleme kararı sonrası oluşan alanları eğitim girdisi olarak kullanmayın. Örneklemde küçük, büyük, tekrarlı ve para birimi değişen işlemleri ayrı değerlendirin.

İnsan kontrolü ve dönem ayrımı

Bu yazı 2020 dönemi otomatik denetim yaklaşımlarına geriye dönük bir değerlendirmedir. Otomatik model hiçbir koşulda yetkisiz para transferi başlatmamalı veya muhasebe kayıtlarını sessizce silmemelidir. Model sürümü, girdiler, skor ve nihai insan kararı kaydedilirse daha sonra kararın neden verildiği araştırılabilir. Tahmin doğruluğu ile denetim kapsamını aynı metrik sanmayın.

0 okunma

Yorumlar

Henüz yorum yok. İlk katkıyı sen yapabilirsin.

✎ Yorum yaz

Yorumun gönderildiğinde görünür; spam ve tekrarlı gönderimler engellenir.